|
|
|
. ئەمڕۆ گەلی كورد یادی ژنە میهرەبانەكە (دانیال میتران) دەكاتەوە دانیال میتران؛ سمبولی میهرەبانی و وەفا
دانیال میتران زیاتر لە 25 ساڵە رواڵەت و سمبولی میهرەبانی و دۆستایەتی پڕ وەفا بووە لەگەڵ خەباتی گەلی كوردستاندا، ئەو خانمە میهرەبانە كە ماوەیەكی زۆر سەرۆكی رێكخراوی (فرانس لێبرتی) بووە، لە كارەساتی ماراسۆنی ملیۆنی (1991)ی خەڵكی كوردستاندا بە پێداگری ئەو ئافرەتە تێكۆشەر و بوێر و مرۆڤ دۆستە و بە هاریكاری هاوسەرەكەی (فرانسوا میتران) قەناعەتیان بە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی هێنا كە ئەنجوومەنی ئاسایش بڕیاری (688) دەربكات، كە رووی نەزمی نوێی دونیای گۆڕی بە هێنانە ئارای پرانسیپی دەخالەتی نێودەوڵەتی مرۆییانە، كە سەرەنجام پڕۆژەی (provide comfort) چەترێكی زونی ئارامی كردە داڵدەدەر و بە هاناوەهاتنی خەڵكی ستەملێكراوی كوردستان، لە كۆستێكی هەرە گەورەی مەرگ ئامێزدا. ئەو خانمە بەسۆزە لە یەكەمین كۆبوونەوەی پەرلەمانی كوردستان و لە دوای پڕۆسەی ئازادی عێراقیش و چەندین جاری دیكەش، بەشداری ئاپۆرەی و خۆشی و سەركەوتنەكانی خەڵكی كوردستان بووە و هەمیشە لە نێومان و لەگەڵماندا بووە و لەو پێناوەدا خەم و كۆڤانیشی لەگەڵ ئێمە و بۆ ئێمە چەشتووە و هەوڵی تیرۆركردنیشی دراوە، بە شایەدی و دانپێنانی سەركردایەتی سیاسی كوردستان و هەموو ئەو كەسایەتی و دڵسۆزە نیشتمانپەروەرانەی كوردستان كە بەردەوام هام و شۆیان لەگەڵ ئەو خانمە جوامێر و بوێرە هەبووە، دانیال میتران لە ساتەكانی بێ دەرەتانی و وەختی بێ پشت و پەنایی، ئەو دۆستی هەرەنزیك و خۆشەویستی خەڵك و دۆزی رەوای خەڵكی كوردستان بووە، ئەو لەگەڵ ئێمە پێدەكەنی و لە كاتی ناخۆشی و شەڕی خۆكوژیشدا ئەو لەگەڵ ئێمە و لە ئێمە توڕە دەبوو. ئێمە پێمان وایە بەشێك لە ئەركی ناساندنی ژیان و پیشاندانی رووی گەشی ئەو ژنە میهرەبانە كە بەڕاستی تایتلی دڵسۆزی و وەفا و داكۆكیكاری ئێمە بوو لە ئەستۆی ئێمەی میدیاكار و رۆژنامەنووسانە لە داهاتوودا، بۆیەش لە رۆژی كۆچی لەناكاوی ئەو خانمەدا، كاتێ بۆ دڵنەوایی و هاوخەمی سەردانی قونسوڵگەی فەڕەنسامان لە هەولێر كرد، داوامان لە برای خۆشەویست (د. تیسۆت فریدریك) كرد، لە یادكردنەوەیدا ئێمەش وەكو سەندیكای رۆژنامەنووسانی كوردستان بەشدار بین، كە بە خۆشییەوە قبوڵی كرد و لێرە جێی خۆیەتی سوپاسی بكەم. هیوادارم ئەو هەوڵە متەوازعەی ئێمە لە بەشداریكردنیاندا قبوڵ بكەن و جێی خۆیەتی سوپاسی هاوكارم كاك (حەمید بەدرخان) بكەم، كە جێی دەستی دیارە لە سەركەوتنی ئەم یادكردنەوەیەدا، بۆ ئێمە مایەی شانازییە كە خۆمان لە لەحزەیەكی وادا دەبینینەوە، هەروەكو چۆن خانمی میهرەبان دانیال میتران بە دەنگی بەرز لە پەرلەمانی كوردستاندا گوتی بژی كورستان. بۆ رێز و وەفای ئەم ئافرەتە میهرەبانە سەر دادەنوێنین و ئێمەش دەڵێین بژی كوردستان. ئازاد حەمەدەمین نەقیبی رۆژنامەنووسانی كوردستان 22/1/2012
Bakhtyar Amin Remembers Mrs. Danielle Mitterrand
It is an honor and a privellage to address such a distinguished assembly to commemorate a great friend and a tireless advocate of the Kurdish cause, the cause of oppressed people and justice. She was considered as the mother of the Kurds and she was acting accordingly. She was born in Clunny close to Lyon and had two sons Jean Chistophe and Gilbert. Danielle Mitterrand was a great resistance against the nazi regime. She fought courageously the German occupation of her country France along with her husband. She was a true and dedicated socialist struggling for social justice, harmonious and fair human societies and a better universe for all to live in. She fought many battles in order to realize her vision... P 12, 13.
دانیال میتران: بۆ سەردانی بریندارەكان چوومە نەخۆشخانە، وا هەستمكرد كە لێم تووڕەن، بەڵام ئەوان دڵی منیان دەدایەوە
دیدار: حەمید بەدرخان - پاریس بەمەبەستی سازدانی هەشتەمین فێستیڤاڵی بەدرخان لە 9-10/7/2011 پاریس، بۆ ئەوەی بتواندرێ پردێكی رووناكبیری لەنێوان گەلی كورد و فەرەنسییەكان دروست ببێ، بەپێویست زانرا سەردانی پاریس بكەین و لە نزیكەوە و رووبەڕوو دیدارێك لەگەڵ خاتوونێكی خۆشەویستی كوردان ”دانیال میتران” ئەنجام بدرێت، ئەو خاتوونەی كە بەبەردەوامی داكۆكی لە كێشەی رەوای گەلی كورد كردووەو بۆ دوو جاریش سەردانی كوردستانی كردووە و لەنزیكەوە ئاگاداری مەینەتییەكانی گەلی كوردە، لە دواجاریشی لە پەرلەمانی كوردستان گوتی: بژی كوردستان، بۆیە ئەو سەردانەمان كە بیرۆكەی فیلمێكی دۆكیۆمێنتارییە بەناوی” دانیال میتران لە كوردستان” كەوا دانراوه لە رۆژانی 9و10/7/2011 لەكاتی سازدانی هەشتەمین فێستیڤاڵی بەدرخان لە پاریس نمایش بكرێت. بۆیە رۆژی 30/3/2011 لە ماڵەكەی خۆی واتە ماڵی فرانسوا میترانی هاوسەری، كە سەرۆك كۆماری پێشووی فەرەنسا بووە، ئهو دیداره سازدرا. لەو دیدارە بە ئامادەبوونی د. عەلی دۆڵەمەڕی كە كاری وەرگێڕانی لە كوردی بۆ فەڕەنسی و لە فەڕەنسی بۆ كوردی ئەنجامداین هەروەها دەشتی عومەر لە پەیمانگای فەرەنسی لە هەولێر، كاری وەرگێڕانی لە فەرەنسییەوە كردە كوردی، جێگای سوپاسی هەردوو بەڕێزانە. لەپاڵ كامێرامان”كامەران ئولوك”كە كاری وێنەگرتنی بۆ ئەنجامداین، كاتژمێر 11ی پێش نیوەڕۆ گەیشتینە شوێنی مەبەست و لەلایەن خاتوو مەدام دانیال میتران پێشوازییەكی گەرم كراین.پاش بەخێرهێنان و یەكتر ناسینمان پرسیمان: دەكرێ بزانین لە كەیەوە كوردتان ناسی؟
|
|
. دانیال میتران؛ ژنە جوامێرەكەی مرۆڤایەتی
عەدنان موفتی مرۆڤی بەهرەمەندو هۆشیارو بە ئاگا، ئەوانەی خزمەت بە مرۆڤایەتی و بەهاكانی مرۆڤ دەكەن، ئەو مرۆڤانە نەمرن و هەرگیز نامرن. ئەوان بۆ مرۆڤایەتی و خۆشەویستی ژیان لە دایكبوون و خەباتیشیان لە پێناوی میللەت چەوساوەكان و كایەكانی دیموكراتی و مرۆڤایەتی دەكرد.. هەواڵی لەناكاوی كۆچی دوایی خانمی یەكەمی فەرەنسا (1981-1995) سەرۆكی رێكخراوی فەرەنسا- ئازادی( فرانس لێبرتێ) دانیال میتەران هەموومانی هەژاند و غەمباری كردین. میتران كەسایەتییەكی ناسراوی جیهان و خەمخۆرێكی گەلانی هەژار و چەوساوە بوو. ئاشنایەتیم بۆ ئەو خانمە گەورەیە دەگەڕێتەوە بۆ تەموزی ساڵی 1989 لە پاریس، كە دكتۆر گران جۆن پەیامی خاتوو میترانی لە رێوڕەسمی بەخاكسپاردنی شەهید (عەبدولڕەحمان قاسملۆ) لە گۆرستانی (پێرلاشێز) دا خوێندەوە، دواتریش لە میانەی بەشداریكردنم لە كۆنفرانسی نێونەتەوەیی بۆ پشتگیریی خەباتی گەلی كورد و مافە رەواكانی كە لە ئۆكتۆبەری هەمان ساڵدا، بە سەرپەرشتی خودی دانیال میتەران و پشتگیریی دەوڵەتی فەرنسا ئەنجام درابوو. |
|
. وتاری بنەماڵەی شەهیدان بریندارانی یاوەری دانیال میتران
بهناوی خوای گهورهو میهرهبان میوانه بهرێزهکان .... ئامادهبووانی قهدرگران.... بهخێربێن. ئهمڕۆ ههموومان لێره کۆبووینهتهوه بۆ دهربرین و دووپات کردنهوهی هاوغهمی و هاوسۆزیمان بۆ دۆستهکانمان و سهلماندنی ئهو ڕاستییهی که گهلی کورد ههمیشه وهفاداربووه بهرامبهر به دۆستهکانی و دڵسۆزی هاوکاری و ئاوڕلێدانهوهی دۆستهکانی به ڕێزهوه پاراستووه. بهڕێزان.. دۆست و وهفادار (خاتوو دانیاڵ مێتران)ی کۆچکردوو،ئهو مرۆڤهی که له ڕۆژگاره دژوارهکانی ئهم ئهزموونهو رۆژه سهختهکانی خهباتی ڕهوای گهلهکهمان پشت و پهنایهکی راستهقینهو غهمخۆر و داکۆکیکار بووه، ههوڵهکانی، کارهکانی، کاریگهرییهکانی خۆی و هاوسهری کۆچکردووی لهسهر بڕیار و راسپارده گرنگه نێو نهتهوهییهکان، ههموو ئهمانه ئهوه دههێنێ که لهیادێکی شکۆداری ئاوادا ئاماژهیان پێ بکرێ و لهبهرچاو بگیرێن، بۆ دۆستهکانمان و نهوهی دوارۆژمان باس بکرێن، تا لهوه تێبگهین ههموومان ئهگهر دوژمنانمان درێخیان نهکرد له چهوساندنهوهمان و ههوڵی قڕکردنمان و سڕینهوهی ناسنامهی نهتهوهییمان، ئهوا دۆستهکانیشمان هاوسۆزمان بوون، له ههوڵی گهیاندنی دهنگی کپ کراوو نهبیستراومان بوون، له دۆزینهوهی ڕێگا چاره و کردنهوهی دهرگا داخراوهکانمان بوون، ههمیشه دۆستهکانی ئێمه بوون که گوێیان له هاوار و ئازارو قورگی پڕ گریانمان و ناڵهو نرکهی بهورهکانی زیندانمان و قیژهی پڕ له سوێی مناڵه ئهنفالهکان که عهرشی نهلهرزی دیکتاتۆرهکانیان لهرزاند و به چارهنووسی (بئس المصیر)ی گهیاندن. |
|
. دایكی كوردان
حهمهكهريم ههورامی لە ساڵەكانی ئەنفال و كیمیایی باراندا،كورد وەك نێچیرێكی بێ دەرەتان گەلە گورگێك دەورەیان دابوو، تاكە كەس كە هاواری ئەو گەلەی بە جیهان گەیاند خاتوو (مادام میتران) بوو، منیش وەكو درامانووسێك ئەو كێشەیەم كرد بە درامایەك، رۆلی پاڵەوانی سەرەكیم بە (مادام میتران)دا، دراماكەشم ناونا (دایكی كوردان) لەو درامایەوە مادام میتران لە كوردستاندا ناونرا دایكی كوردان..ئەمەش كورتەی دراماكەیە (كوردێكی ئەو سەر سنوورە خاوەن ئاشێكە، ئاوی ئاشەكە لەو دیوی سنوورەوە دێت و ئاشەكەی دەگێرێت. . |
||
|
. یادی گەورەژنێكی جیهانی دانیال میتران مەشخەڵێكی ئازادیی
مومتاز حەیدەری كە ناوی((فرەنسا)) دێت: لەبەردەم، گەورە شۆڕشی فرەنسا، شۆڕش ئازادیخوازی، شۆڕشی مافی مرۆڤ و یەكسانی كۆمەڵایەتی، نەوازش دەخوازێ، بەڵێ دیسان كەناوی فرەنسا دێت: كۆمۆنهی پاریس، مێژوو دەهەژێنێ، بەڵێ بۆ ئێمەی كوردیش، كەناوی فرەنسا دێت، ئەوە ناوی شۆرە گەورە ژنەكەی فرەنسا، دۆستی گیانی هەرە دڵسۆزی میللەتە چەوساوەكان، دانیال میتران لە گوێمان دەزرینگێتەوەو وێنەكەی لەبەر چاومان هەندەی دی مەزن دەبێ.! بەڵێ ئەو ژنە مەزنە، خۆشەویستی گەلی فرەنسا و مرۆڤایەتی، هەر لە هەرەتی لاوییەوە، وەكو جەنگاوەرێكی شۆڕشگێر دژ بە نازییەكان لە ریزی پێشەوەی بەرگری ئازادیی گەلی فرەنسا، خاوەن شمشێری خەبات و بەرخودان بوو.. لەوەش رۆشنتر دانیال میتران، بە گەورەیی لە دایك بوو بوو، بۆیەش لەگەورەیی رێگای خەباتی مرۆڤپەروەری گرتەبەر، هەر لەوساڵەو وەختەدا، سەرۆكایەتی دەزگای: ((فرانس - لێبەرتی)) فرەنسای ئازادی كرد.. هاوكات لەگەڵ فرانسوا میتراندا بوونە هاوسەری یەكدی. |
|
. كۆسرەت رەسوڵ عەلی لە پرسەی دانیال میتران
ئا: نزار گزالی، پاریس كهنداڵ نهزان سهرۆكی ئینستیوتی كورد لهپاریس، كه نوسهرو كهسایهتییهكی ناوداری كورده- لهم چاوپێكهوتنهی ئاوێنهدا هیوای ئهوه دهخوازێت كه جارێكی دیكه كوردستان توندوتیژیی بهخۆیهوه نهبینێو دهڵێت «لههیچ شوێنێكی دونیادا دیموكراسیهت بهبێ ئۆپۆزسیۆن نابێت». - ئایا گرنگترین كارو چالاكییهكانی ئینستیوتی كورد لهپاریس چییهو تا چهند كاریگهریی ههبووه لهفهڕهنسادا كه لهساڵی "1983 "هوه دامهزراوه؟ كهنداڵ نهزان: چالاكیهكانمان جۆراوجۆرن، كارهكانمان فرهلایهنن، تا ئێستا گهورهترین كتیبخانهی كوردیمان ههیه لهئهوروپاو گهنجی كوردی سهردانی دهكهن، ههروهها تا ئێستا توانیومانه بۆ (400) خوێندكاری كورد لهههموو بهشهكانی كوردستان كورسی خوێندن وهرگرینو ههندێك لهمانه ئێستا تا ئاستی پرۆفسیۆریش رۆشتون، ههمیشه دهرگاشمان كراوه بووه بهڕوی ئهوانهی كه لهفهڕهنسا دهخوێننو بهشێكی زۆر سهردانمان دهكهن، لهگهڵ بهچاپگهیاندنی كتێبی كوردیو كتێبی ئهدهبی كوردی بهزمانی فهڕهنسیو تاد.. كارێكی دیكه كه ئێمه كردومانه پهیداكردنی دۆسته بۆ دۆزی كوردی واته (لۆبی) كردن، لهگهڵ سازكردنو بهشداریكردن لهكۆنفرانسی نێونهتهوهیی، ههروهها دروستكردنی پردی پهیوهندی لهگهڵ كهسایهتیه دیارهكانی ئهوروپاو ههندێكجار داوهتكردنو بردنی ئهوان بۆ كوردستان، كه بهكاری لۆبیكردن ناودهبرێت
|
|
. پرسەی ماتەمینی عەدنان موفتی، د. ئەرسەلان بایز و سەعدی ئەحمەد پیرە بۆ دانیال میتران
زۆر بەداخەوە بۆ كۆچی دوایی دۆستی دێرینی گەلەكەمان خاتوو دانیال میتران، دڵگرانین بە كۆچی دوایی ئەو، گەلی كوردستان دۆستێكی گەورەی بۆ دواجار ماڵئاوایی لێكردین، ساڵەهای ساڵە خاتوو میتران وەك دایكی كورد ناسراوبوو، بەهۆی ئەو هەموو غەم و پەژارەی كە بەرامبەر بە گەلەكەمان نیشانی دەدا، ژنێكی مەزن و ئازابوو. لەبیرمانەی هەڵوێستەكانی لەكاتی ئەنفال و كیمیابارانی هەڵەبحەو سەردانی كەمپەكانی كوردستان لە توكیا و سەرپەرشتیكردنی كۆنفرانسی نێونەتەوەیی لە ئۆكتۆبەری 1989.. دیسان لەبیرمانە چۆن بەشداری یەكەم كۆبوونەوەی پەرلەمانی كرد پاش هەڵبژاردنی ئایاری 1992، دواتر هەموو هەوڵەكانی بۆ ئاشتی لە كوردستان، دواتریش پاش نەمانی رژێمی دیكتاتۆری لە عێراق چۆن جارێكی تر هاتەوە كوردستان و خۆشحاڵی خۆی دەربڕی لەو سەركەوتنانەی گەلەكەمان. هەزاران سڵاو بۆ گیانی پاكی، پرسەو ەخۆشی خۆمان دەگەیەنینە كەس و كاری و رێكخراوی (فەرەنسا - ئازادی) گەلی فەرەنسا و هەموو دۆستانی ئەو خاتوونە مەزنە. عەدنان موفتی د. ئەرسەلان بایز سەعدی ئەحمەد پیرە 23/11/2011 23/11/2011 23/11/2011 |
ل
دكتۆر بەرهەم ئەحمەد ساڵح سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان بەشداری لە پرسەی دانیال میتران دەكات یادی مەدام میتران هەمیشە زیندووە لە ویژدانی كورد و مرۆڤایەتی، شێرەژن، مرۆڤ دۆست، كورد دۆست، بەرگریكەر لەمافی رەوای گەلان، دایكی كوردان، ناو ناوبانگی، یادو یادەوەری لەناخمان هەتا هەتایە زیندووە، خوا گەورە بە بەهەشتی بەرین شادی بكات. بەرهەم ئەحمەد ساڵح 23/11/2011 |
|
i.
هەڵاتن لە گۆرانی سەباح رەنجدەر
بۆ فەتانەی وەلیدی
لە ڕێی گۆرانی گەڕامەوە ماڵی ئاسوودەیی و پێروو و حەوتەوانە داگیرسان شانەی هەنگوین و قۆزاخەی ئاوریشم بانگهێشتیان كردم چۆنم نیاز بوو ئاوها دواندمیان پەنجەم لە پێڵووی پێغەمبەر خشاند و چاوم لە سەر جوانی هەڵنەگرت لە خەیاڵ ژیان پەیمانی دڵنیایییە نێرگز لە پەرداخە ئاوی ناو ماڵیش گەشە دەكات خوناو چەند بێ بەزەیی و پڕ ئیرەیییە تا نیوەڕۆ نامێنێتەوە بەیەكەوە نوێژێك بكەین و دروود بۆ هەستیاریی زەوی بخوێنین مرۆڤ سرووش و چاوی یادی زەوییە لە ناوەندی خوان دادەندرێ دەمەوێ گوێت لێ ڕابگر
|
||||
|
|
||||
|
چمكێك لە بیرەوەرییەكانی ههولێرییهکی رەسەن «فازیل پیرداود» ئەم بیرەوەرییە چۆن دۆزرایەوە؟ وەكو نەریتێكی كاری نووسین و رۆژنامەنووسی لە دەزگای چاپ و بڵاوكردنەوەی بەدرخان، بەتایبەتی لە «هەفتەنامەی بەدرخان»، هەرچی ئەو كەسانەی تەمەنێكیان بەڕێكردووەو لەنێو كایە سیاسیی و رووناكبیرییەكاندا رۆڵیان هەبووەو كۆمەڵگای كوردەواری سوودی لێ بینیون، كە لە ژیان مابێ دیداریان لەگەڵ ئەنجام بدات یا ئەگەر بیرەوەرییەكانیان نووسراوەتەوە بڵاویان بكاتەوە. لەم روانگەیەشەوە «بەدرخان»شانازی بە دەیان كاری لەم جۆرە دەكات. پاش بڵاوبوونەوەی بەشی یەكەمی بیرەوەرییەكانی خوالێخۆشبوو «عەریف سلێمان» بە ناوونیشانی «لە دەنكەوە بۆ گوڵە گەنمەكان» لەساڵی 1999 لەشاری سلێمانی، چاپی یەكەم و لەپاشان چاپی دووەم.. دواتریش چاپی سێیەمی لەساڵی 2009 بڵاوكرایەوە، لەو بیرەوەرییەدا لەزۆربەی شوێن باسی رۆڵەی هەڵكەوتووی شاری هەولێر و كوردستان فازیل پیرداود كراوە. «فازیل پیرداود 1934 - 2005»كە لەنێو دوكانەكەی خۆیدا چەندین كاری سیاسی و رێكخستنی ئەوكاتی پارتی دیموكراتی كوردستانی راپەڕاندوە..
|
||||
|
|
||||
هەشتەمين راپۆرتی شەش مانگی سەندیكای رۆژنامەنووسانی كوردستان دەربارەی رەوشی رۆژنامەگەریی لە كوردستان لە " 1/7/2011 - 27/12/2011" پێشەكی پاش بڵاوكردنەوەی حەوت ڕاپۆرتی پێشووی لیژنەی داكۆكی سەبارەت بە (رەوشی رۆژنامەگەری لەهەرێمی كوردستان) و ئەو پێشێلكارییە جۆراو جۆرانەی بەرامبەر بە كەناڵەكانی راگەیاندن و رۆژنامەنووسان ئەنجامدراوە. لێژنەی داكۆكی بۆ شەش مانگی رابردوو، بۆ هەمان مەبەست، هەشتەمین راپۆرتی خۆی سەبارەت بە رەوشی رۆژنامەگەریی و گشت پێشێلكاری و روداوەكان لەسەرتاسەری هەرێمی كوردستان بڵاودەكاتەوە. لەكاتێكدا كە خوازیاربووین ئەم راپۆرتە كۆتایی بێنێت بەو پێشێلكاریانەی لە هەرێمی كوردستان روودەدات، بەڵام بەداخەوە ئامار و داتا و روداو و دۆكیۆمێنتەكان بە واقیعی پێمان دەڵێن ئەگەرچی كێرڤی ئەو ئامارانە رووی لە داكشانە، بەڵام هێشتا پێشێلكارییەكان بەردەوامن و رەوشی رۆژنامەگەری روو لە باشی نییە.
لێژنهی داكۆكی لهئازادی رۆژنامهنووسی و مافی رۆژنامهنووسان له سهندیكای رۆژنامهنووسانی كوردستان
|
||||
|
|
||||
|
ساواك؛ بۆچی «حەسەن زیرەك»ی كوشت؟ د. مەولود ئیبراهیم حەسەن زیرەكناسیی!! هەرچی نووسەر و هونەرمەند و دڵسۆزانی كورد هەن، ئەگەر بە وردی ژیان و بەرهەمیان بخوێنینەوە ئەوا سەیر دەكەی دوو خاڵی گرنگ هەیە، كە هەموویان كۆ دەكاتەوە، ئەویش ئەوەیە: یەكەم: تێنەگەیشتن و بەگوێ نەكردن لەكاتی خۆی. دووەم: رێز نەگرتن و گرنگی پێنەدان لە سەردەمی ژیانیان. ئەم دوو خاڵەش هۆیەكی گرنگە لەو هۆیانەی كە تائێستا كورد «ئازاد» نەبووەو «دەوڵەت»ی سەربەخۆی خۆی بەدەست نەهێناوە! چونكە دەبێ بزانین هەر میللەتێك ئەگەر بەگوێی زاناو دڵسۆزانی خۆی نەكات و رێز لە شتە جوانەكان و پیرۆزەكانی خۆی نەگرێ! ئاوا ناشتوانێ، یان راستتر سەركەوتوو نابێ لە پاراستن و بەدەستهێنانی ..
|
||||
|
|
||||
|
بیرەوەرییەكانی ئیحسان شێرزاد-ى هەولێری ئەندازیار، ئەكادیميى و وەزیر ئامادەكردنی: بەدرخان لەسەرەتای هەشتاكانی سەدەی رابردوو ئێستاماندا زۆرێك لەو كەسانەی كە لەنێو كەسایەتی سیاس و رۆشنبیری و زانستیدا كاریان كردووە، یان جێ پەنجەیان دیارە. بیرەوەرییەكانی خۆیان دەنووسنەوە یان بۆیان دەخرێتە سەركاغەز یان لێكۆڵیار و نووسەران دیداریان لە گەڵدا ئەنجامدەدەن بۆ ئەوەی ئەو زانیاری و رووداوانەی لە ماوەی ژیانیدا روو یانداوە بنووسرێتەوە و نەوەی نوێی لێ ئاگادار بكرێت و ئەویش بتوانێ سوودیان لێوەر بگرێت. ئەگەر سەیری ئەو سێ دەیەی پێشوومان بكەین، واتە (30) ساڵ بەر لە ئێستا دەبینن كتێبخانەی كوردی بەسەدان بیرەوەری لەلایەن خودی كەسەكان یان كەسانی دیكە نووسراوەتەوەو چاپكراوە لەوانە (مام هەژار، هێمن، پیرەمێرد، سەید كاكە، خورشید شێرە، عەریف سلێمان.....
|
||||
|
|
||||
|
لە نەورۆزی 2012دا نۆیەمین فێستیڤاڵی بەدرخان لە جۆرجیا (تبلیسی) سازدەكرێت
پاریس: شاری جوانی و هونەر د. ئازاد حەمە شەریف یەكەم: شارۆچكەی سێڤەر و فێستیڤاڵی بەدرخان دەوروبەری كاتژمێر دوانزە و نیوی شەوی 7/7/2011 لە فرۆكەخانەی (شارل دیگۆل) لە فەرەنسا دابەزیم و دوای دەرچوونم لە فڕۆكەخانە و سواربوونی تاكسی بەم شەوەش ئاووهەوا و دیمەنی شاری پاریس هەر جوان دەهاتە بەرچاوم. بڕیاربوو ئەم شەوە لەگەڵ 3 برادەری تر بچینە ئۆتێل (نۆڤۆتێل) لە ناوچەی (پۆنت دێ سێڤەر) و ئامادەكاری ساز بكەین بۆ هەشتەمین فێستیڤاڵی بەدرخان لە پاریس كە لە رۆژانی 9 و 10/7/2011 لەو ئوتێلە بەڕێوە دەچوو و بەندەش رێكخەر و بەرنامەڕێژی ئەو چالاكییە بووم. من باش دەمزانی بەم نیوەشەوە بەرپرسی ئوتێل جیگامان پێنادات و بێ لانە و جێگا دەبین، بۆیە لە فڕۆكەخانە بە كاك (حەمید بەدرخان)م گوت واباشە ئەمشەو لە فڕۆكەخانە پاڵ بدەینەوە و ئەم چەند كاتژمێرە لەسەر كورسییە گەرم و گوڕەكانی ئەوێ بەسەر ببەین، بەڵام كاك (حەمید بەدرخان) هەر پێداگربوو لەسەر ئەوەی ئێمە بۆ رۆژانی دوایی گرێبەستمان لەگەڵ ئەو ئوتێلە هەیە و بۆیە هیچ ناشێت بێ جێگا بین.
|
||||
|
|
||||
|
شاكارێكی دیكەی دەزگای بەدرخان نوێبوونەوە و ئاوەدانی ساڵنامەی حكومەتی هەرێمی كوردستان 2009 ـ 2011 عەبدولغەنی عەلی یەحیا لە كۆتایی ساڵی 2011 و سەرەتای ساڵی 2012 راگەیاندنی ئەنجوومەنی وەزیران بڵاوكراوەیەكی گرنگی لە ژێر ناوونیشانی: (نوێبوونەوە و ئاوەدانی . ساڵنامەی حكومەتی هەرێمی كوردستان 2009 ـ 2011) خستە بەردەمی خوێنەران و دەزگاكانی رۆشنبیری و حكومی و .. هتد. ئەو بڵاوكراوەیە لە بەرگی یەكەمییەوە تا بەرگی دووەمی زیاتر لە (675) لاپەڕەی قەوارە گەورە پێكهاتووە. لەبەر ئەوەی ئەو كارەی راگەیاندنی ئاماژەپێدراو دەستپێشخەرییەكی گەورەیە، بۆیە بە پەسەندم زانی ناوونیشانی بڵاوكراوەكە بكەم بە ناوونیشانی ئەم وتارە. پێش هەموو شتێك بە پێویستم زانی دەستخۆشی و پیرۆزباییەكی گەرم لەو زاتە بەڕێزانە بكەم لەوانەی بەشدارییان لە دەركردنی ئەو بڵاوكراوە یاخود ئەو كتێبە كردووە: 1ـ د. ئازاد عوبێد، 2ـ شێرزاد فەقێ ئیسماعیل، 3ـ بێستوون فەرهاد، 4ـ محەمەد زادە، 5ـ حەمید ئەبوبەكر بەدرخان، 6ـ تەها لەتیف حەسەن، 7ـ ئەیوب یوسف، 8ـ بەدرخان یوسف، 9ـ دارا یاسین خەیات، 10ـ رابەر ئازاد، ئینجا لە دەزگای چاپ و بڵاوكردنەوەی بەدرخان كە بۆ جاری یەكەم نییە، شاكاری ئاوا بە نرخ و بە بەها وەك دیاری پێشكەش بە نەتەوەی كورد دەكات و كاری مەزن و گەورە و فەرهەنگیش هەر لە دەزگای بەردرخان دەوەشێتەوە ئەوەبوو ساڵی 2010 ئینسكلۆپیدیای هەولێر شاكارێكی یەكجار بەنرخی گەیاندە كتێبخانەكانی كوردی كە لە (10) بەرگ پێكهاتبوو.
|
||||
|
|
||||
|
ئەو و منی دۆڕاو پێشكەشە بە هاوڕێی شاعیر و رۆژنامەنووسم ئیدریس شەیداهۆ شێرزاد هەینی مانگی یولیو و ئۆكتۆبەری ١٩٩٧ دەرەوەی وڵات لە دەشتێكی كاكی بە كاكییم، لەناو دارستانێكی بێشەلان و چڕم، من لەبەر تەوژمی رەشی رەشەبام، رووم هەورازەو ئەژنۆم، جەستە گەورەكەمی پێ هەڵناگیرێت. من گەڵای وەریوی چنارم، كزەبایەكی لاوازو باریك دەمفرێنێت. من بەرگەی لێزمەو هەناسەی گەرم و خەم ناگرم. بێ شەنگم، شەختە دەمبەستێت، بێ ورەم و زیندەوەر دەمقرتێنێت. پەڵكە چنارم، پاش شەوو رۆژێك لە وەرینم لە قەدی ئەستوورا، تیشكی رەنگ و چرپەی دەنگ و بەژنی سەنگ، سێبەرم نامینێت. چونكە ..! كە منارەكەم كەرپووچێكی تری لێهەڵوەرا، قەدم شكا ..! كە قەڵاتەكەم، توورەگەیەكی تری خۆڵی سووری پیرۆزی لێ داشۆرا، ئابرووم تكا. كە تفەنگ سەری بۆ بۆمباباران شۆركرد، كە نیرگز رووی جوانی رەشكرد، بە دۆڕاو و شێواو، ناوم نووسرا.
|
||||
|
|
||||
|
یەكەم بابەتی شەیداهۆ نووسینی: شێرزاد هەینی/ ستۆكهۆلم لە ژمارە ٤ ی رۆژنامەی ئاڵای ئازادی حزبی زەحمەتكێشانی كوردستان لەنزیكەوە بەشدارییم لە سازكردن و دەرچوونییەوە دەكرد، رۆژێكیان نامەیەكی ئیدریس شەیداهۆم بۆ هات، دیارە من زووتر برا گەورەكەی و بنەماڵەكەی ئەوم دەناسی، ئەوەش هۆكارێك بوو نامەكەی گەیاندبووە دەستی من. بەر لە دەرچوون و بڕیاردان لەسەر بابەتەكانی ژمارەی رۆژنامەكە كۆچكردوو ئەبوبكر خۆشناوی سەرنووسەری رۆژنامەكە، كە ئەودەمانە ئەو ئەندامی سەركردایەتی حزبیش بوو، لە شەقڵاوە دەهات و سەرپەرشتی بابەتەكانی دەكرد و گۆشەكەی خۆشی دەهێنا، سەیری بابەتەكەی ئیدریسی كرد، خوێندیەوە، وتی ئەوە لاسایی داود فەرحانی گۆڤاری ئەلف بای بەغدایە، كەلكی بڵاوكردنەوەی نییە، منیش وتم بابەتە چۆنە ئەو وتی جوانە بەڵام دیارە لاساییكردنەوەیە، دیارە پاش دانوستان و قسەكردن خۆشناوم رازی كرد وەك گەنجێك و بۆ هاندانی گەنجەكان، بابەتەكەمان لە رۆژنامەكە بڵاوكردەوە، ئەوەش هەنگاوی یەكەمی ناسین و بەردەوامی ئەو بوو بۆ زۆرتر نووسین و بەردەوام بوون لەسەر ئەو رێبازە تەنزەی كە ئەو دەینووسی، ئینجا نووسینەكانی ئەو لە رۆژنامەكە و قەڵەمەكەی ئەو و ئەو بابەتانە ئەو دەینووسین ناوی دەركرد و نووسینەكانی شەیداهۆ بوونە گۆشەی بەردەوامی رۆژنامەكە، ئیدریس بووە خاوەن بەرنامە و رێچكەیەكی تایبەت لە نووسینی تەنز، دیارە ماوەماوەش شیعری ناسكی بۆ جوانی و سووتانی ناخی خۆی و رەوشە ناڵەبەرەكەی ئەودەمانە دەنووسی، تا شەیداهۆ بووە قەڵەمێكی دیاری رۆژنامەگەری كوردی و لە چەندین شوێنی تر و لە چەندین بواری تریش ناسرا، بەڵام بەداخەوە زوو مرد و مردنەكەشی بۆشاییەكی لە بواری نووسینی تەنز و رەخنەی دڵسۆزانە پەیداكرد، دروود و یاد و نەمری بۆ نووسەری تەنز و شاعیری ناسك و عاشقی سووتاو خەمخۆری هەولێر و پیاوە جوانەكە.
|
||||
|
|
||||
|
فیستڤاڵی بەدرخان لە فەرەنسا رەوا نامیق زۆرم حەز دەكرد وەكو گەنجێك بۆم بڕەخسێ بەشداری بكەم لە فیستڤاڵی یادی رۆژنامەگەری كوردی، ئەوە بوو دوای حەوت فیسڤاڵ ئەو دەرفەتە هاتە پێش كە بتوانم لەگەل كۆمەلێك رۆژنامەنووس و نووسەرو شاعیر.. بەیەكەوە یادی رۆژنامەگەری كوردی بكەینەوە لە پاریس، ئەم ڤیستیڤاڵە جیابوو لە هەموو ڤیسڤالەكانی پێشوتر، ئەمجارە رۆژنامە نوسان ئەركی بەشداربوونیان خستە ئەستۆی خۆیان، هەشتەمین ڤیستڤاڵی بەدرخان بەرای هەموو بەشدارانی ڤیستڤاڵ سەركەوتوترین ڤیستیڤاڵ بووە، لە زۆری بەشدار بووانی ڤیستیڤاڵ، لە ئامادەبوون وبەشدار بوونی میوانانی بیانی، لەتوندوتۆلی پەرەپێدانی پەیوەندیەكان.
|
||||
|
|
||||
|
(كارۆس..!) ئیدریس شەیداهۆ یهك پێكی تر ههڵده..! قیروسیا لهگوناهی قیامهت، یهك پێكی تر ههڵده لهداخی زهمانه، یهك پێكیتر ههڵده لهجیاتی ماستاوی ههولێرو دۆی قهراغ، وهختیهتی ههڵیده لهداخی سیاسهتی ئیفلیجی ئێرهو بهغدا، لهداخی هاشمیو موتڵهگ، لهداخی داڵدهدانی تیرۆریستان، ههڵیده لهحهژمهتی برسێتی ههزارانو دهوڵهمهندیی ملیۆنان، یهك پێكیتر ههڵده لهداخی ئهو پیرهژنهی لهئێستاوه خهم لهبهڕێكردنی ساڵی پڕ وهیشوومهو هاتنی ساڵێكی وهزع نادیاری مسۆگهر بهخراپتر دهخوا. یهك پێكیش بۆ شهپۆلی ئهو ههموو مناڵه كاركردانهی سهرشهقام ههڵده، بۆ ئهو دهرچووه بێ ئیشانهی زانكۆ ههڵده، یهكیش بۆ زۆریی رێژهی تهڵاقو زۆریی رێژهی ساڵ بهساڵی قهیرهكچو ئێستا خهریكه قهیره كوڕیش لهكوردستان دهچێته ناو كتێبی گینیس بۆ پێوانهیی..! یهك پێكی تر بۆ ئاوارهكانی قهندیلو تۆپبارانهكانی سنوور ههڵده، لهگهڵ ههڵدانی هاوهنو ساروخی تهیارهی دهرودراوسێ تۆش یهك پێكی خهستتر لهپێكهكهی هێمنی شاعیر ههڵده كهبۆ سێدارهكهی قازی ههڵیدا..! ههڵیده قهزات لهگیانم بۆ ههڵدانی دهرپێی راقیسهكانی شهوانی دهیجووری هۆڵه پهمهییهكانی ئێره. ههڵیده لهداخی فیلمه دۆبلاژكراوهكانی دژ بهكورد لهكهناڵی كورد، بۆ مناڵو گهنجی كورد، ههڵیده وهك شاباشی خوێنی شههید لهمهستخانهی خهباتی بۆش، ههڵیده لهداخی ئهو ئهزموونهی دووباره بهخۆمان خۆش، ههڵیده لهداخی مهزادی عهقڵو بیرو كهرامهتی نیشتمانی بهدهستی كابرایهكی بێ هۆش..! یهك پێكی تر ههڵده بۆ زیادهی ئهو مووچهیهی كهكهشفی دزینی چهندین ساڵهی ئاشكرا كرد، ههڵیده بۆ سهروهریی لهیاسا لهوڵاتێكی بێ یاسادا، یهك پێكی تر ههڵده بۆ بۆنی ئاوی دووكان كهههر بۆنی سینگو رانو سمتی ئافرهتی لێدێ.. یهك پێكی تر ههڵده بۆ فڕینی نرخی نهوتی خهڵكو تهڕبوونی ژێرمان بهنهوتی خۆمان.. یهك پێكی تر ههڵده بۆ باری رۆژنامهگهریی ئهمڕۆ، كهیهكێ بهماستاو، یهكێ بهلیگاو، یهكێ قومارچی، یهكێ گێڕ گۆڕ، ههندێكی كهمیش قهڵهم بوێرو راستگۆ.. ههڵیده بۆ رووی رهشی چهند رۆژنامهیهكو شاشهی چهند كهناڵێكو درۆی زلی چهند سمێڵ بۆیاغكراوێك، كهباس لهخهونی دهوڵهتی كوردی دهكهنو خۆشیان لهژێرهوه گاڵتهیان بهقسهی خۆیان دێ.. دهههڵیده تا دوكانی مهیخانهكان نهسووتاوه، دهههڵیده تا مهیخانهكان نهچۆنهته ناو هاوكێشه سیاسیهكان، ههڵیده لهحهژمهتی سیستیو ساردی پهرلهمان لهئاستی رووداوهكان، چوونه ناو قهفهسی تاوان ئهو وهزیرانهی یهك یهك دهچنه ناو پهرلهمان.. ههڵیده ههر بۆخۆشی یاریه سیاسیهكانی ناوچهكهو سهیری سیاسهتی كوردی بكه، ههر بۆخۆشی ژماره خهیاڵییهكانی بودجهو گرانیی بازاڕ. تهنها یهك شت ههڵمهده، شووشه بهتاڵهكهت ههڵمهده پشت بارهگاكهت، بائهویشت لێ نهسووتێ..! ـــــــــــــــــــــــــــــ ئەمە دوا نووسینی رەوانشاد (شەیداهۆ)یە
|
||||
|
|
||||
|
یەكەمین گۆڤاری سێكسۆلۆژی لە كوردستان چۆن دەرچوو؟ ئازاد جەلال بۆ زیاتر ئاشنابوون بە بڵاوكردنەوەی گۆڤارێك بەنێوی (خود) كە بۆتە جێگای مشتومڕو قسەكردنێكی زۆر لەنێو ناوەندە كۆمەڵایەتی و هەندێك جاریش سیاسی. بەدرخان بەباشیزانی پەیوەندی بە (ئازاد جەلال)ی سەرنووسەری گۆڤارەكە بكات و لەنزیكەوە خوێنەران ئاگادار بكاتەوە، كە ئەمە گۆڤارێكی پێویستە بۆ كۆمەڵگای كوردەواری، لە رووی رۆشنبیری سێكسی...، هەندێ لە نووسەران پێیان وابوو كە ئەم گۆڤارە بێ دایك و باوكەو خەڵكانی دیكە كاری تێدا دەكەن، یا ئەزموونی وڵاتێكی پێشكەوتووە بە كۆمەڵگای كوردەواری دەفرۆشنەوە. ئەم گۆڤارە زیاتر گرنگی بەلایەنە زانستییەكەی سێكس دەدات، نەك بانگەشەی شتی دیكە كە هەندێك خەڵك وای بۆ دەچن. سەرنووسەر سەبارەت بە چۆنیەتی دەرچوونی گۆڤاری (خود) و ئەو كێشەو گرفتانەی كە هاتۆتەی رێگای، ئەم بابەتەی بۆ ناردووین. بەدرخان |
||||
|
|
||||
|
شەرەفخانی بدلیسی لە بەرلین بەدرخان - بەرلین ناڤەندا هاڤیبون یا لێکولین و وەشانێن کوردی لە بەرلین لە روژی 2011.12.16 کۆنفرانسێکی زانستی ل ژێرناوی «شەرەفنامە، ناسنامە و سەرچاوەی مێژووی کورد» لە هۆلی ئەکادێمی زانکۆی ئازادی بەرلین بە بەشداربوونی ژمارەیەکی گەورەی بسپور، ئەکادێمی و ماموستای کورد ئەنجام درا. ئەم کۆنفرەنسە لە سەر سێ پەنەلی گرنگ دابەشکرا بو: لە هەموو پەنەلەکان گفتوگویەکی تێر و تەسەل لە سەر سمینارەکان کرا و لەم کونفرەنسەیەدا ئاشکرا بوو کە شەرەفنامە وەک سەرچاوەیێکی گرنگی مێژووی گەلی سەیر کراوە. روژهەلاتناسە ئەووروپی و روسیەکان بایەخێکی زوریان بە شەرەفنامە داوە و ئەوان زۆر پێش کورد ئەم سەرچاوەیە مێژووییەی گرنگی کورد وەریان گێراوە بۆ زمانەکانی ئەلمانی، روسی، فرەنسی و ئینگلیزی. زور لە نووسەر و روژهەلاتناسەکان شەرەفنامە وەک سەرچاوەیێکی گرنگیان بۆ لێکولینوەکانی خویان لە سەر کورد و روژهەڵاتی ناوەراست بەکاریان هێناوە.
|
||||
|
|
||||
|
شەیداهۆ نەمرد.. ستوونێك نەكەوت حەسەن یاسین نووسین لەسەر دۆستێكی نزیك، بەتایبەت كە پەپوولەیەكی باڵنەخشین بووبێت و بۆ یەكجاری بەرەو دنیای ماڵئاوایی، بەرەو مەرگ هەڵفڕیبێت، كارێكی قورسە. ئاخر ئیدریس پەپوولەیەك بوو بۆ خۆی و بەبەردەوامی لەدەوری پەروانەی مەی دەسوڕایەوە، هەدادانی نەبوو، سیحری مەی و كاریگەرییەكەی بەرەو دنیای خۆلەبیرچوونەوە و قورساییەكانی ژیان لەبیرخۆبردنەوە، سەوداسەریان كردبوو، تا وەك پەپوولە رایانكێشا بەرەو شەوقی مەرگ و هەر پەپوولەئاساش، دواجار ئەویش لەسەرلەبەیانیی 7-1-2012دا رۆحی هەڵوەری. پرسه بهناوی دهزگای چاپ و بڵاوكردنهوهی بهدرخان پرسه و سهرهخۆشی خۆمان ئاراستهی بنهماڵهی خوالێخۆشبوو نووسەر و شاعیرو رووناكبیر، رەوانشاد (ئیدریس شەیداهۆ)دەكەین به تایبهتی مامۆستا (عەلی عوسمان یەعقوبی)، هیوای تەمەن درێژ بۆ بنەماڵەكەیان دەخوازین.
دهزگای چاپ و بڵاوكردنەوەی بهدرخان |
||||
|
|
||||
|
ئهوین له وڵاتێکی لهتلهتکراودا* بهرزان فهرهج (له وڵاتێکی لهتلهتکراودا بهشهڕی بهردهوام ژیان ئاسان نهبوو. ئهوین کردن له وڵاتێکی لهتلهتکراودا دوو هێنده ڕووبهڕووبوونهوهی تێدابوو) ل 166، رۆمانی ئهوین له وڵاتێکی لهتلهتکراودا. ههشتهمین فێستڤاڵی ساڵانهی بهدرخان که له ڕۆژانی" 9 – 10/7 /2011" له پاریس سازکرا، بۆ من سهرباری مایهی شادبوونهوه به توێژێکی دیاری هاوڕێیانی خۆشهویستم له دنیای ڕۆشنبیری کوردیدا، خۆشحاڵیش بووم که دهسگای بهدرخان و هاوڕێی بهڕێز د.ئازاد حهمه شهریف ڕۆمانی (ئهوین له وڵاتێكی لهتلهتکراودا) ی به دیاری پێشکه شکردم . وێڕای ئهوپهڕی دهستخۆشیم له کاک ئازاد بۆ وهرگێڕانی ئهم ڕۆمانه واقیعییه ی خانمه نووسهری ئهمهریکی جین ساسۆن، |
||||
|
|
||||
|
د. وریا عومەر ئەمین: بیرۆكەی دانانی ئینسكلۆپیدیای كوردستان دەگەڕێتەوە ناوەڕاستی سەدەی ڕابردوو دیداری: حەمید بەدرخان پرۆفیسۆر د. وریا عومەر ئەمین، ناوێكی دیار و پیاوێكی هێمن و لەسەرخۆ، لە ساڵی 1947 لە هەولێر لەدایك بووە، هەرچەندە لەنێو كۆییان كۆییەو لەنێو سلێمانیان سلێمانییە و لە بەغداش دەژی ئەو نزیكەی زیاتر لە (40) ساڵە خەریكی زمان و ئەدەبی كوردییە، وەلێ هەندێ جار شیعری تەڕو ناسك دەنووسێت، بەدرخان بەچاكی زانی لەتەك د. وریا پاش قسەكردن لەسەر خوێندنی باڵاو زمان و ئەدەب و ئینسكلۆپیدیا و چەندین بابەتی دیكە، پرسیمان رەوشی خوێندنی باڵا لە كوردستان چۆن دەبینی؟ - لە ساڵی 1986دا بەشی خوێندنی باڵا (ماجستێر) لە زانكۆی سەلاحەددین دامەزرێنرا. وەك بزانم تا ڕاپەڕین بەردەوام بوو دوای ئەوە لە ساڵی 1992 بەشی خوێندنی باڵا (ماجستێر و دكتۆرا) لە زانكۆی بەغداد دا دامەزرێنرا. |
||||
|
|
||||
|
ئێرە یان ئەوێ؟ گۆران رەسووڵ زەوقە – هەولێر
بۆ منێك كە هێشتا بیست و پێنج بەهارم تێنەپەڕاندووە، سەفەركردن و گەڕان بە شارێكی جوان و گەورەی وەكو پاریس چی وای لە خەونێك كەمتر نییە، ئیدی بۆیە بەرلەوەی بێمە سەر كرۆكی باسەكەمەوە دەخوازم زۆر سوپاسی دەزگای بەدرخان بكەم و دەستی یەك بە یەكی ستافەكەیان بگوشم. ڤیستیڤاڵی هەشتەمی بەدرخان لە پاریس وایكرد كە من بە هەنگاوێك زیاتر لە پلیكانەیەكی بیركردنەوە ببڕم.
|
||||
|
|
||||
|
لەژێر دروشمی «لەپێناو چەسپاندنی ئازادی رۆژنامەنووسی و دەستەبەركردنی ماف و گوزەرانی رۆژنامەنووسان لە كوردستان بە ئامادەبوونی بەڕێز «د. كەمال كەركووكی» سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان و «د. كاوە مەحمود» وەزیری رۆشنبیری و نوێنەری «د. بەرهەم ئەحمەد ساڵح» سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان و «ئاسۆس نەجیب» وەزیری كارو كاروباری كۆمەڵایەتی و «نەوزاد هادی» پارێزگاری هەولێر و نوێنەری سەندیكای رۆژنامەنووسانی عێراق و نوێنەری سەندیكای رۆژنامەنووسانی فەلەستین و بە بەشداری نوێنەری هەڵبژێردراوی دەزگا رۆژنامەوانییەكانی كوردستان، كە ژمارەیان (296) رۆژنامەنووس بوو، رۆژی پێنج شەممە 21/7/2011 سەندیكای رۆژنامەنووسانی كوردستان سێیەمین كۆنگرەی گشتی خۆی لە شاری هەولێر دەستپێكرد. سەرەتای كۆنگرەكە بە دەقیقەیەك وەستان بۆ گیانی پاكی شەهیدانی كاروانی رۆژنامەگەری لە جیهان بە گشتی و لەعێراق و كوردستان بەتایبەتی دەستی بەكارەكانی خۆی كرد.
|
||||
|
|
||||
|
.
سەرنجێك دەربارەی ئایینی یەزیدییەكان(1) ئەبوونا گارزۆنی(2) وەرگێڕانی لە فەرەنسییەوە پ.د هەڵكەوت حەكیم پێشەكی سلڤستر د ساسی(3) ئەم نووسینە كە لێرە بڵاوی دەكەمەوە لەسەر مەزهەبی یەزیدییە و نووسەرەكەی ئەبوونا مۆریس گارزۆنی، ئاییندارێكی تەریقەتی برا دوعاخوازەكانە(4) و ماوەی هەژدە ساڵ كاری مسیۆنێری لە كوردستان بەڕێوە بردووە. گارزۆنی خاوەنی (ڕێزمان و فەرهەنگۆكی زمانی كوردان)ە، كە بە ئیتالی لە ڕۆما لە ساڵی 1787 لە لایەن قەشە سستینی بڵاو كراوەتەوە. سستینی لە كاتی سەفەرێك لە ئەستەمووڵەوە بۆ بەسرە لە ساڵانی 1871 و 1782 فرسەتی ئەوەی بۆ ڕێكەوت بە لای شاخی سنجاردا تێپەڕیوە، كە یەزیدییەكان لەو ناوچەیەدا دەژین و لە مووسڵ چاوی بە ئەبوونا گارزۆنی كەوتووە و داوای هەندێ زانیاری لێ كردووە دەربارەی ئەم مەزهەبە.
|
||||
|
|
||||
|
. لە پێشخستنی رۆشنبیری كوردیدا
پ.د.شوكریە رەسوڵ ئاوڕدانەوە لە میرنشینی بۆتان كە پایتەختی جەزیرە بووە، گەلێ زانا و میر و شاعیری پێگەیاندووە هەر لە مەلای جەزیری، ئەحمەدی خانی و فەقێی تەیران. بە دەیان (مەدرەسەی ئایینی و مزگەوت) لەو میرنشینە دروست كراوە، كە خوێندەواری گیانی كورد و بزاڤی كوردیان بۆ خۆشەویستی نیشتمان و باوەڕ دروست كردووە. ئەم ناوچەیە گەلێ میری ناوداری تیا هەڵكەوتووە، كە دوانیان میر بەدرخان كوڕی میر عەبدال خان بووە، ئەم میرە وەك مێژوو و سەرچاوە مێژووییەكان بە وردی و بەگشتی باسی دەكەن، تا بڵێیت میرێكی كوردپەروەر و نیشتمانپەورەر بووە، بە كاریگەریی شۆڕشی فەرەنسا كە هزری نەتەوایەتی بڵاوكردبۆوە كاری لە میر بەدرخان كردبوو،
|
||||
|
|
||||
|
شەهیدی قەڵەم مەلا جەمیل رۆژبەیانی ئامادەكردنی: جەمال لۆلۆ هەر گەلێك خاوەن مێژووییەكی نووسراو بێت رابردوویەكی روونی هەیە، بەمەرجێ ئەو مێژووە بێ لایانانە نووسراو بێت و لەخزمەت پیاوانی دەست ڕۆیشتوو پاشاو دەسەڵاتداراندا نەبێت، بەیەك چاو بۆ گەداو سوڵتان روانیبێتی و وەك خۆی رووداوەكان بگێڕێتەوە، ئەم مەیدانەش لەگەڵ بوونی مادە خامەكە پێویستی بەكەسانی خاوەن قەڵەم و راستگۆ هەبووە تا زۆر بێ لایەنانە درك بەڕاستییەكان بكات و بیانوسێتەوە، ئەمەش كاری مێژوونووسی سەركەوتووە،
|
||||
|
|
||||
|
.
چیرۆكی نەمریی خەیروڵڵا عەبدولكەریم لە میدالیای ئیفتیخاریدا نووسین و ئامادەكردنی: عەبدولوەهاب شێخانی هەموو ئەو كەسانەی كە لە بزاڤی كوردایەتی بەشدار بووینە، كەسانی دانسقەو لەخۆبردوو بووینە. هەستیان بەچەوسانەوەو زوڵم وزۆری كردووە، رێگای پەرچەكرداریان گرتۆتەبەرو رێگا پڕ زەحمەت و ناخۆشی و شەهیدبوون و برسییەتی و پڕ لە ئێش و ئازارو شەونخوونی و دوور لە خۆشی و شادی و حەسانەوەو پاك و خاوێنی و دوور لە ماڵ و منداڵ و كەسوكارو خزموخوێشیان هەڵبژاردووە. تەنانەت كوردایەتی وای لە هەندێ كەسانی جوامێر كردووە، كە بەتەواوی مرادی خۆیان نەگەن لە پێكهێنانی كونجی هاوسەرگیریی سایلی هاوەڵانیان،
|
||||
