.

بۆ یەكەمینجار بەدرخان شوناسنامەی ئەمین عالی بەدرخان بڵاودەكاتەوە

دەقی وەرگێڕدراوی شوناسی ئەمین عالی بەدرخان لە زمانی عوسمانلییەوە

خوێندنەوەو هێنانە سەر رێنووسی كوردی: حەمید بەدرخان

ئەو بەڵگەنامە گرنگەی كە شوناسی ئەمین عالی بەدرخان پاشازادەیە لە ئەرشیفی شازادە سینەم خان جەلادەت بەدرخان پارێزراوەو ئەویش پاش زیاتر لە سەدەیەك پاراستوویەتی و بۆ زیاتر تیشك خستنە سەر ئەو شوناسە و بە مەبەستی زیاتر ناساندنی "ئەمین عالی بەدرخان پاشا" كە ناو و نازناو و ناوی باوك و دایك و شوێنی نیشتەجێ بوون و رۆژی لەدایك بوون "بەداخەوە دیار نییە، بەڵام بەپشت بەستن بە سەرچاوەیەكی گرنگی مێژوویی كە كتێبی "بدرخانیو جزیرە بوتان" كە لە نووسینی مالمیسانژ"ە راستی مێژووی لەدایكبوونەكەیمان خستۆتەڕوو "1851- 1926"ە، لەگەڵ خاسیەتەكانی كەسێتی كە بریتین لە:"درێژی، چاو، روخسار، ژمارەی گەڕەك و ناوی گەڕەك و كۆڵان و ..هتد" تێدا هاتووە، كە ئەو شوناسە بە مێژووی رومی نووسراوە 21ی تەموزی 324" دیارە لەو ڕۆژە ئەمین عالی بەدرخان ئەو شوناسەی دەرهێناوە، دیاریشە كە ئەوكات سەردەمی حوكمڕانی عوسمانلییەكان بووە، ئەو لە شاری حەما ژیاوە و لە پاشان لە ساڵی 330ی رومی چۆتە ئەستەنبۆڵ لە قەزای ئوسكدار ژیاوە، كە لەبەشی رۆژئاوای ئەستەنبۆڵ نیشتەجێ بووە.

لەو بەڵگەنامەیەی كە بۆ یەكەمجارە بەدرخان بڵاوی دەكاتەوە، دەقی وەرگێڕدراوی شوناسی ئەمین عالی بەردخان بە زمانی كوردی و عوسمانلی بڵاو دەكەینەوە، كە لە ئەرشیفی تایبەتی شازادە سینەم خان جەلادەت بەردخان وەرگیراوە. بۆ زانیاری زیاتر بڕوانە ل14

.

راگەیاندراوێك لە لیژنەی باڵای هەشتەمین فێستیڤاڵی بەدرخان لە پاریس

دەزگای چاپ و بڵاوكردنەوەی بەدرخان بەنیازە لە رۆژی رۆژنامەنووسی كوردی 22/4/2011 لە پاریسی پایتەختی فەڕەنسا هەشتەمین فێستیڤاڵی بەدرخان بۆ رۆژنامەنووسی و كەلتووری سازبدات، بۆیە داوا لەسەرجەم نووسەران و رۆژنامەنووسان و لێكۆڵەران و هونەرمەندان و فیلمسازانی كورد بە هەردوو رەگەزی نێر و مێ دەكات، كە تا رۆژی 15/12/2010 سەربوردەنامەی خۆیان و كورتەیەك لەو بەرهەمەی كە بەنیازە بەشداری لە فێستیڤاڵ پێبكات، رەوانەی نووسینگەی دەزگای چاپ و بڵاوكردنەوەی بەدرخان بكات، بەمەبەستی هەڵسەنگاندن و هەڵبژاردن و بڕیار لەسەردان، تاوەكو باشترین و شایستەترین بەرهەم و كەسایەتی لەم فێستیڤاڵە بەشداربن.

.

ئەحمەد موفتی: بەكارهێنانی وزەی خۆر ئابووری كوردستان پێش دەخات

ئا: بەدرخان

ئەحمەد ئیحسان رەشاد موفتی، ئەو گەنجەی لە مەملەكەتی خۆی"كوردستان"زیرەك و لێهاتوو، لە وڵاتی غەریبانیش"هۆڵەندا"هەر زاناو دانا، ئەو كوڕی بنەماڵەیەكی خوێندەواری دنیا دیدەی ئایینپەروەرو نیشتیمانپەروەرە، ئەحمەد ئیحسان رەشاد موفتی هەولێری، پاش تەواوكردنی خوێندن لە وڵاتی هۆڵەنداو وەرگرتنی پسپۆری لەبوارەكانی وزەو كارەباو نەوت، دەگەڕێتەوە كوردستان و لەبەرامبەر سەلیقەو چەندین پڕۆژەی جیا جیا، كە لای گەڵاڵە بووە، بەدرخان لە بەشی یەكەم بەباشی زانی ئەو دیدارەی لەگەڵ ئەنجامبداو بەچەندین پرسیار ئەحمەد موفتی بجوڵێنێ و بیهێنێتە قسەو زۆرجاریش دەیگوت: من بۆ دیداری رۆژنامەنووسی زۆرم ماوە، بەڵام قسەكانی موفتی ئەوەندە ئەكادیمی و زانستیانە بوو، هەر دەتگوت چەندین ساڵە لەوبوارە كاردەكات..

ئەحمەد ئیحسان رەشاد موفتی لەدایكبووی ساڵی 1981ی شاری هەولێرە، لە ئامادەیی كوردستان لە هەولێر تاكو پۆلی چواری ئامادەیی خوێندووە، دواتر لە هۆڵەندا ئامادەیی تەواو كردووە.

ئەحمەد خۆی باسی ئەوە دەكا كە لەوێ ویستوویەتی بچێتە زانكۆ، لە ساڵی 1998 بۆ 2002 ئامادەیی تەواو كردووەو لە ساڵی 2003 تا 2007 بڕوانامەی بەكالۆریۆسی وەرگرتووە لە ئەندازیاری كیمیا، لە هەمان كاتدا لە ساڵی 2005 تا 2007 دوو ساڵ دبلۆمی باڵای وەرگرتووە لە زانستە سیاسییەكان، دوای ئەوە بڕوانامەی ماستەری لە بواری ئیدارەی سامانە سروشتییەكان و ژینگە، پسپۆرایەتیشی وەرگرتووە لە بواری وزە.

وەكو كاركردنیش لە كۆمپانیای "Shell" نەوت كاری كردووە، لە كۆمپانیای "Akzo-Nobel"، لە كۆمپانیای "DHV" كە یەكێك لە گەورەترین كۆمپانیاكانی راوێژكاری ئەندازیارییە، دواكاری لە پەیمانگای "TNO" لێكۆڵینەوەی ستراتیژی وەرگیراوە ئەویش دوای ئەوەی 6 تاقیكردنەوەی پراكتیكی و 4 تاقیكردنەوەی ئەزموونی ئەنجامداوەو تاكە بیانی بووە لەو پەیمانگایە لەناو 2200 بەشداربوو بۆ 12 پۆست وەرگیراوە.

لە دیدارێكی بەدرخاندا چەند پرسیارێكمان بەرەو رووی كردەوە. لەم بارەیەوە لە ل3 دیدارەكە بخوێنەرەوە.

درێژه‌ی بابه‌ت

.

ئەو رۆژەی بابا نۆئیل گریا ...

فیلمێك دەبێت هەمووان بیبینن

هەوراز محەمەد

ئەم فیلمە لە بەرهەم و دەرهێنانی (رەحیم زەبیحی)یە. هەوڵێكە بۆ گێڕانەوەی چیرۆكی هەڵەبجە، لە دوای تێپەڕبوونی بیست ساڵ بەسەر كارەساتەكەدا. لە رێگەی گێڕانەوەی چیرۆكی پاڵەوانێكەوە كە بەهۆی لەدەستدانی خێزانەكەیەوە لە بارێكی پەشێویی دەروونیدا دەچی و ژیانی بریتییە لە رابردوو. زەمان بۆ ئەو بریتییە لە چركەیەكی تێپەڕیوو و لە هەمانكاتیشدا وەستاو. تێپەڕیو وەك ئەوەی كۆتایی پێهاتووە. وەستاو وەك ئەوەی بەردەوام ئەم كارەكتەرە لەو چركەساتانەدا دەژی و ناتوانێت قبوڵی زەمانێكی جیاوازتر بكات، ناتوانێت قبوڵی ئەوە بكات ئاهەنگی سەری ساڵ بگێڕێت و ژن و منداڵەكەی لەگەڵ نەبێت.

كێ بەرپرسیارە لەو گرانییەی ڕووی لەبازاڕەكان كردووە؟

گرانی بازاڕ لەڕەمەزان هاووڵاتیان نیگەران دەكات

ئا: ساكار كەمال حوسێن*

ئەگەر هات و بەشێوەیەكی وردبینانە سەیری جموجۆڵی بازاڕەكانی هەرێمی كوردستان بكەین دەبینین جۆرە پەرش و بڵاوی و بێ سەروبەری و بێ كۆنتڕۆڵییەك لەژێر ناوی بازاڕی ئازاد بەرچاو دەكەوێت.

هەر فرۆشیارێك بەجۆرێ نرخ لە سەر شتومەك دادەنێ، لەڕەمەزانیشدا نرخەكان بەرزبوونەوەیەكی بەرچاو بەخۆیەوە دەبینێت، لەتوانای خەڵكی فەقیرو هەژار نامێنێت، ئەمەش نیگەرانی لای هاووڵاتیان دروست دەكات بەجۆرێك كەجۆرەها كەل و پەلی بێ كەڵك و ماوە بەسەرچوو و كوالێتی نزم دروستكراو بەرچاو دەكەوێت، سەرەڕای بەرزی نرخەكەشی هۆكارەكەی نەبوونی هیچ پلان و پێشنیاز و بڕیارێكی حكومەتە بۆ ئەم بارودۆخەی بازاڕ و ئەگەر هەشبووبێت بەشێوەیەكی كەم و لاواز بووەو كاریگەری نەبووە، هاوردەكردنی كەل و پەل لای بازرگانەكان كەتەنها بیر لەبەرژەوەندی خەڵك ناكەنەوە، ئەمەش وایكردووە هەزارەها جۆر لەكەلوپەلی بێ كەڵك بێتە ناو هەرێم بەبێ هیچ چاودێرییەك كە دەبێتە هۆی روودانی هەڵاوسان و نەبوونی هۆشیاری لای خەڵك بۆ ئەوەی وریابن لە كوالێتی كەلوپەلەكان لەكاتی كڕیندا.

بە پێویستمان زانی لەم ریپۆرتاژەدا بۆچوونی خەڵك و فرۆشیاران وەربگرین سەبارەت بە هۆكارەكانی گرانی بازاڕ لەڕەمەزان، كە بۆچی دەگەڕێتەوە و چی بكرێت باشە بۆ ئەوەی چارەسەربكرێ؟

ا

دەردو مەینەتییەكانی بازاڕی پیرەژنان لە ریپۆرتاژێكی بەدرخاندا

ئا: بەناز عەبدولقادر پیرخدری*

هەر شارێكی سەر رووی ئەم زەمینە بگرین، بازاڕی كۆنە فرۆشان دەبینین، شاری هەولێریش شارێكە لەم شارە كۆنانەی كە لە دێر زەمانەوە بازاری كۆنە فرۆشانی تیایە بە ناوی (بازاری پیرەژنان) كە مانای فرۆشیارە بە تەمەندا چووەكان دەگەیەنێت. هەرچەندە هەولێر تا عەیامێكی دوورودرێژ مەڵبەندی شەڕوشۆڕ ئاژاوەی رۆژگار بووە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا جەمسەرێكی گرنگی جۆرەها بازرگانی بووە.

لەم ریپۆرتاژە ئاماژە بەو ئافرەتانە دەكەین كە ساڵانێكە خەریكی فرۆشتن و كڕینی شتە كۆنەكانن...

ل

ئاریشگاو پێشوازی لەلایەن تاكەكانی كۆمەڵگاوە

ئا: دەریا عومەر عەزیز*

لەگەڵ ئەوەی كە ئارایشگاوم ەكیاژكردن یەكێكە لە گرنگترین رێگاكانی جوانكاری و رازاندنەوە لای كچان و ژنان، بەڵام بەپێی سەرچاوە زانستی و قسەی كەسانی پسپۆڕ بە بوارەكە زیادەڕەویش لە بەكارهێنانیدا زیان بە دەم وچاو دەگەیەنێت ولابردنی ئەم مكیاژەش بە شێوەیەكی نا تەندروست بەهەمان شێوە زیانێكی زۆر بە پێست و دەم و چاو دەگەیەنێت.

تاكە تاوانیان عەشقێكی راستەقینە بوو

ئا: پەروەر كەریم قەڵادزەیی*

وەك هەمیشە لە كلتووری كورد گوناهترین شت خۆشەویستییە، سارا و سۆران قوربانی ئەو كلتوورەن، سۆران كفری نەكرد سارای خۆشویست و دوای 7ساڵ خۆشویستن بەیەكگەیشتن، وەلێ هەڕەشەكانی خزم و كەسی سارا بۆ سۆران و حاشای ماڵی باوكی سارا ژیانی ئەو دوو عاشقەی ناخۆشتركردبوو، تادوا جار سارا نەخۆش كەوت و سۆران وەك عاشقێكی بە ئەمەك وەك منداڵ خزمەتی سارای دەكرد، دوا جار خەم و خەفەت سارای كوشت، ئەوە كورتەیەكە لە ڕووداوی ڕاستەقینەی دوو عاشق و بەربەستەكانی بەردەمیان لە ژیان.

لە چلەی شۆڕشگێڕی ماندوونەناس مام عەریف سلێمان

ئازیزان من عەبدولوەهاب شێخانی:.

لاپەڕەیەكم هەیە لە هەفتە نامە خۆشەویستەكەی بەدرخان بەناوی "مەدالیای ئیفتیخاری" كە بابەت و نووسینەكانم لەسەر تێكۆشەران و خەباتگێڕانی شارە خۆشەویستەكەی هەولێرە. بۆ ئەوەی ئەو تێكۆشەرانە ناویان ون نەبێ و مێژووی كورد و كوردستانەكەشم دەوڵەمەندتر بێ.

مانگێك بەر لە مردنی بەڕێز مام عەریف سلێمان لەگەڵ كاك فەرهاد ئەحمەد گفتوگۆیەكی زۆر پڕ سوودم ئەنجامداو لە مەدالیای ئیفتیخاری بڵاوم كردەوە ئازیزان من ناونیشانی بابەتەكەم لە شیعرێكی بەرزی هێمن موكریانی وەرگرتووە كە لەسەر شێرەژنی كورد لەیلا قاسمی گووتووە و دەڵێ: بزەی هات گوتی: وەرە جەللاد پەتت باوێژە ئەستۆم ئەوە پەت نییە مێدالی ئیفتیخارە بۆمن كە بوومە قارەمانی میللەتی خۆم.

درێژه‌ی بابه‌ت

چوونە سەر مەزارە پیرۆزەكان ئامانجەكان دێنێتە دی؟

ئا: سەیران زەكەریا^*

سەردانیكردنی مەزارو گۆڕی پیاوچاك و شێخ و مەشایەخەكان یەكێكە لەو دیاردانەی كە بەشێكی زۆر خەڵكی باوەڕیان پێیان هەیە، لەو ڕێپۆرتاژەدا كۆمەڵێك كەس هەن سەردانی مەزارەكان دەكەن و باس لە گرنگی و بابەتی سەردانیكردنی ئەو مەزارانە دەكات، هەروەك كەسانێكیش هەن باوەڕیان بەو شتانە نییە، مامۆستایەكی ئایینیش لە رووی شەرعیەوە تیشك دەخاتە سەر ئەو بابەتە...

كۆمەڵگای كوردی وەك هەر نەتەوەیەكی تر كۆمەڵێك كلتوورو داب و نەریتی تایبەت بە خۆی هەیە، بەهۆی فاكتەر وهۆكاری جیاجیا بەشێك لە كلتوری نەتەوە جیاوازەكانی تر هاتۆتە نێو، یەكێك لەو دیاردانەی بەهۆی ئیسلام بوونی نەتەوەی كورد سەری هەڵداوە، سەردانیكردنی گۆڕو مەزاری پیاوچاك و شێخ و كەسە ئایینییەكانەوە وەك پیرۆز و قودسیەت و ستایش كردنیان لای خەڵك وەك فریادڕەسێك بۆ دەنگ هاتنیان لە پێناو بەدیهێنانی نیاز و داخوازییەكانیان، وەك ئەم نەریتە بە گەلێك شێواز و رێگای جیاواز ئەنجام دەدرێ، جۆرو چۆنیەتی ئەنجام دانی لە ناوچەیەكەوە بۆ ناوچەیەكی تر دەگۆڕێ.

درێژه‌ی بابه‌ت

نامەیەكی كراوە بۆ بەرێزان

سەرۆك كۆماری عێراق جەنابی جەلال تاڵەبانی

سەرۆكی هەرێمی كوردستان جەنابی مەسعود بارزانی

سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان د. كەمال كەروكی

سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان د. بەرهەم ئەحمەد ساڵح

كەریم عوسمان زێندین دیبەگەیی

سڵاوێكی گەرمتان لێبێت

ئەركی نیشتمان پەروەریــــــــە كەخەباتمان لە پێناویدا بەرپا كردو ئاوڕێك لەدەڤەری قەزای مەخموور بدەینەوە كەقەراج و كەندێناوە و شەمامك لەخۆدەگرێ بزانین بژێوی ژیان و ئاوەدانی و رەوشەكەیان چۆنە لەم قۆناغە هەستیارەدا، ئەم دەڤەرە بەهۆی خەبات و تێكۆشانی مافی بەسەر پەرلەمان وحكومەتی هەرێمی كوردستانەوە هەیە كەلەیاد نەكرێ و ئاورێكی لێبدرێتەوە، گیرو گرفتەكانیان چارەسەربكرێت هەرچەندە بەزوڵمی زۆردار خراوەتە سەر موسڵ. ئەم ناوچەیە زۆربەپیت وبەرەكەتە گەرباران بیگرێتەوە. لەبەرئەوەی بەراوی نییەو خەمخۆری نەبووە ئاوی بۆ پەیدابكرێ چ بە هۆی پڕۆژەكانی ئاودێرییەوە. بۆ ناوچەكە بۆیە خەڵكی ناوچەكە ئۆقرە ناگرن و داناورێنەوە لەناوچەكەیان خۆیان خەریكی كشتوكاڵ بكەن سەرەڕای ئەوەش شوێنی نیشتەجێیان نییەو گوندەكانیان ئاوەدان نەكراوەتەوە بۆیە هەموو پەرت وبڵاون . هەرچەندە ئاوەدان نەبوونەوەی ئەم

درێژه‌ی بابه‌ت

باوكم بۆى گێڕامەوە گوتى:

 Kurdistan is hot point" "(كوردستان خاڵێكى گەرمە)

ن:حوسێنى حاجى قادر "ئارى"

لاوێكى باڵا بەرزى قۆزى لێهاتوو بووم، هەر ئەوەش بوو واى كرد لە تەمەنى 14 ساڵى بەر رەشبگیرى بكەوم، كورسى و مێزم لە هەیوانەكە ریزكرد و چووم یارمەتى ژنەكەم دا، كە خەریكى چێشت ئامادەكردن بوو. خواردن خوراو چاى خورایەوە، ئینجا كابتن قەلەم و دەفتەرى دەرهێناو پرسیارى لێكردم:.

ناوت چییە؟ گوتم فڵانى كوڕى فڵان، لە قەبیشى داواكرد، گوتم كۆییم.. گووتى خەڵكى كوێیت؟ گوتم شارى كۆیە... ئەویش دوو سێ جار گووتى كۆیە، كۆیە ناوى "حەمە ئاغا و جەمیل ئاغام بیستووە..

پاشان گووتى: من و ژنەكەم 3-4 ساڵ لە ناوچەى سەردەشت و موكریان ژیاوین و ئەو كوردییە لەوێ فێربووین، خواردنى كوردەوارى وەكو "كفتە و ساوار" دەخۆین، لە ئێستاوە تۆ وەكو كوڕى ئێمەى، باوەڕت پێدەكەین، دەبێ فێرى خواردن دروستكردن بیت و رۆژانە لە بەیانییەوە تاكو دواى نیوەڕۆ ئەو كوڕەمان وەكو براى خۆت بۆ بەخێو بكەیت...

درێژه‌ی بابه‌ت

دوو هونه‌رمه‌ند له‌ پێشانگایه‌کی هاوبه‌شدا

  کاکۆ/ به‌رلین

له‌م رۆژانه‌ له‌شاری به‌رلینی پایته‌ختی ئه‌لمانیا، هه‌ردوو هونه‌رمه‌ند فه‌همی باڵایی و مه‌نسوور به‌کری پێشانگایه‌کی  شێوه‌کاریان کرده‌وه‌. ئه‌م پێشانگایه‌ له‌ هۆڵی یانه‌ی رافیدینی عێراقی خرانەڕوو. نووسه‌رو بیرمه‌ندی عیراقی ناسراو دکتۆر كازم حەبيب که‌ وه‌ک میوانی شه‌ره‌ف بانگهیشتی پێشانگاکه‌ کرابوو  له‌سه‌ره‌تای کردنه‌وه‌ی پیشانگاکه‌ وته‌یه‌کی پێشکه‌ش به‌ میوانانی ئاماده‌بوو کرد، له‌م وته‌یه‌دا وێرای ده‌ستخۆشی له‌ هونه‌رمه‌ندان خۆشحاڵی خۆی به‌م بۆنه‌یه‌وه‌ ده‌ربڕی، باسی له‌ رۆلی هونه‌ری شێوه‌کاری عیراقی کرد له‌ بنیاتنانی شارستانیه‌تی هاوچه‌رخی ئه‌مڕۆی عیراق و قوڵکردنه‌وه‌ی هه‌ستی مرۆڤایه‌تی لای تاکی عیراقی.

درێژه‌ی بابه‌ت

ڕازاو بۆ یەكەمجار لە پێشانگاكەی خۆیدا لەپاڵ تابلۆ و پەیكەر گۆرانی فۆلكلۆری چڕی

تایبەت بە هونەری بەدرخان

رێزان عومەر رەزا ناسراو بە رازاو، ئەگەرچی خۆی دەرچووی بەشی شێوەكاری پەیمانگای هونەرەجوانەكانی سلێمانییە، وەلێ لە سەرەتاوە ئەو وەك گۆرانیبێژەك دەركەوتووە، سەرەتای كاری لە كۆمەڵەی هونەرەجوانەكان بوو، كە لە ئاوازی عەدنان كەریم بوو، دواتر سلێمانی جێهێشتووەو لەگەڵ ئاكۆی هاوسەری روویكردۆتە هەندەران و لەوێ نیشتەجێ بوونە، لەو گەشتەیدا بۆ كوردسان بەنیازی كردنەوەی پێشانگایەكی كارە دەستییەكان و كلیپكردنی گۆرانییەكی گەڕاوەتە كوردستان.

درێژه‌ی بابه‌ت

تیپی هونەری میللی سلێمانی لە فێستیڤاڵی هونەری میللی نەتەوەكان لە وڵاتی پۆڵۆنیا

ئا: بەدرخان

ئەم فێستیڤاڵە بۆ ماوەی 13 ساڵە لە وڵاتی پۆڵۆنیا بەردەوامەو تا ئێستا نزیكەی 100 وڵات بەشداری تێداكردووە،، ئەمساڵ تیپی هونەری میللیەكانی سلێمانی بانگهێشت كرا بۆ بەشداری كردن لەو فێستیڤاڵەكە لەژێر ناوی

 13th International Festival Of Ethnic And National Minorities”World Under Kyczera”In Poland(Legnica)From 2th Of July To 12th July 2010، بوو توانیمان بە ئاڵای كوردستانەوەو بەناوی وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوان و حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە شان بە شانی دەوڵەتەكانی تری بەشداربووی وەك: یۆنان – فەڕەنسا – ئۆزبێكستان – تایوان – سلۆفاكیا – ڕوسیا – نوێنەری هیندستان – سێ گروپی هەرێمە جیاوازەكانی پۆڵۆنیا بەشداری بكەین.

گروپەكەمان پێكهاتبوو لە 23 كەس لەكۆمەڵێك شارو شارۆچكەو گوندو هەندێك دامودەزگای حكومەت چالاكییەكانی خۆی نواند.:

درێژه‌ی بابه‌ت

یەكەم هەست

قاسم شێروانی: خۆم زۆرم غەدر لەخۆم كردووە

یەكێك لەو خەوشە دیارو بەرچاوانەی هەر لەسەرەتای ژیانمەوە پێی ناسراوم، من زۆر جددی نیم لەكارەكانم بێگومان لە هەموو شتێكیش نا، بەڵام خۆم زۆرم غەدر لەخۆم كردووەو هەوڵم نەداوە بۆ پێگەیاندنی كەسێتی ئەدەبی – سیاسی – كۆمەڵایەتی خۆم بەشێوەیەكی تەندروست و رێكوپێك، لەگەڵ ئەوەی من سەرەتای نووسینم بۆ ساڵی 1970 دەگەڕێتەوە، دوای بەیاننامەی یانزەی ئازار، كە لەو ماوە بەدواوە بە دەگمەن ئەگەر كۆڕێك، شانۆگەرییەك، پێشانگایێك یا هەر چالاكییەكی هونەری و رۆشنبیری هەبووبێ لە هەولێر من نەچووبم وەك گوێگرو بینەر و تەماشاكار، بەڵام نازانم بۆ هەوڵم نەدەدا لەهیچ كۆڕێك بەشدار بم و شیعر بخوێنمەوە، ئەگەرچی لەساڵی 1972 كە خوالێخۆشبوو"حوسێن شێروانی" بەدەستی رژێم كوژرا، لەسەر گۆڕستان لەناو ئاپۆرەی هەزاران كەس شیعرێكی پڕ حەماس و جوان و شۆڕشگێڕانەم خوێندەوە.

درێژه‌ی بابه‌ت

درێژه‌ی بابه‌ت

 پوختەیەك لە ژیاننامەی پێشمەرگەی درێن و ناوداری شۆڕشی ئەیلوول مامۆستا مەلا موسا ناسراوە بە مەلا نینە

حەمید رەشاش

مامۆستا موسا حامد داشوور ناسراوە بە مەلا نینە لە ساڵی 1938 لە شاری "وانێ" لە باكووری كوردستان لەدایكبووە، هەڤاڵ نینە لە ساڵی 1956 لەگەڵ چەند فەقێیەكی برادەرانی خۆی بۆ خوێندنی ئایینی دێنە كوردستانی عێراق لەو برادەرانەی مامۆستا مەلا موسا مامۆستا مەلا سەڵاحەددین كە ئێستا لە شاری كەركووك نیشتەجێیە، ئەوكاتەی هەڤاڵ نینە دێتە كوردستانی عێراق خاوەن ژن و منداڵ دەبێ، دوو كوڕی دەبێ بەناوی حەمەغەریب و حەمە زەكی برایەكی ناوی ئیبراهیم حامد داشوورە ماوە لەگەڵ كوڕەكانی مامۆستا مەلا موسا ئێستا لە شاری "وان" دادەنیشن.

درێژه‌ی بابه‌ت

.

iئایا كچانی دەرچووی ڕاگەیاندن، تاچەند ئامادەن خزمەت بەبوارەكەیان بكەن؟

ڕێزان سادق عومەر*

ئاشكرایە ڕاگەیاندن وەك دەسەڵاتی چوارەم، لە ڕۆژگاری ئەمڕۆماندا بووەتە بەشێكی گرنگ لەژیانی هەر تاكێك، ئافرەتان وەك چینێكی دیاری كۆمەڵگا بەدەر نین لەكاركردن لەم بوارەدا، بەمەبەستی خزمەتكردن و پڕكردنەوەی ئەو كەلێنەی كە بەنەبوونی ئافرەت لەڕاگەیاندنەكاندا دروست بووە، گەیاندنی پەیامی ڕاگەیاندن بەشێوەیەكی دروست پێویستی بەكادیرانی شارەزا و ئەكادیمی هەیە، بۆ ئەوەی بەشێوەیەكی زانستی و دوور لە هەڕەمەكی خزمەت بەم بوارە بكەن، چونكە گومانی تێدانییە هەر پەیامێك كە ئاڕاستە دەكرێت شوێنكاری جیا بەشێوەیەكی خراپ یاخود باش لەسەر مرۆڤ بەجێدەهێڵێ، بەڵام ئایا ئەكادیمی بوون بەبێ بوونی ئارەزووی كاركردن لەم بوارەدا، دەتوانێت خزمەت بەڕاگەیاندن بكات؟ سەبارەت بەوەی كە تا چەند كچانی دەرچووی ڕاگەیاندن ئامادەن دوای دەرچوونیان لە ڕاگەیاندندا كاربكەن، بۆچوونی چەند دەرچوویەك و سەرۆكی بەشی ڕاگەیاندنی پەیمانگای تەكنیكی هەولێر دەخەینەڕوو..

درێژه‌ی بابه‌ت

1

ئەمریكا ... دنیاى شتە یەكجار جیاوازەكان

مۆزەخانە و ئەرشیفخانەكانی ئەمریكا

د. ئازاد حەمە شەریف

ئەوەندەی مۆزەخانە و ئەرشیفخانە لە ئەمریكادا هەن باوەڕناكەم لە هیچ وڵاتێكی دیكەی دنیا هەبێت. ئەمەش لەبەر ئەوەیە كە ئەمریكای بێ مێژوو دەیەوێت مێژوویەكی بایەخدار بۆ خۆی و نەوەكانی دوارۆژ دروست بكات. لە واشنتۆن مۆزەخانە لە رادەبەدەر زۆرن. هەر لە مۆزەخانەی خانوو و ماڵی (جۆرج واشنتۆن) و (لینكۆلن)ەوە بگرە تا دەگاتە مۆزەخانەی مۆمی (مادام توسۆز) و مۆزەخانەی (فڕینكاری و بۆشایی ئاسمان) و مۆزەخانەی نەتەوەیی (ژنان لەبواری هونەر)دا و مۆزەخانەی (هونەری نوێ ی ئەمریكی و پۆرترێت) و مۆزەخانەی (مێژووی سروشتی) و مۆزەخانەی (یادگارەكانی هۆڵۆكۆست) مۆزەخانەی (سیخوڕكاری) و مۆزەخانەی (نوچە و هەواڵ) و مۆزەخانەی نەتەوەیی (تاوان و سزا)و ... هتد. لێرە بەدواوە زۆر بەخێرایی گەشتێك بەناو مۆزەخانە و ئەرشیفخانەكانی ئەمریكادا دەكەین، ئەگینا باسكردنی هەریەكێك لەوان وتارێكی دوورودرێژی پێویستە.

درێژه‌ی بابه‌ت

ا

 دراماو كەناڵەكان

بۆتە كلتوور و نكۆڵی لێ ناكرێ كە رەمەزان هات بینەری كورد چاوەڕێی درامای كوردی و فیلمی كوردی دەكا، جا ئەو كلتوورە چۆن دروست بوو و كێ دروستی كرد، ئەوە بابەتێكەو دەیهێنێ قسەی زیاتری لەسەر بكرێ.

لە نووسینی دیكەشمدا ئاماژەم پێ كردووە یەكێك لەو كەناڵە پێشەنگانەی پێموایە رۆڵێكی یەكجار گرنگی هەبوو لە كەلتووری دروستكردنی نمایشكردنی دراما لە رەمەزان كەناڵی كوردسات بوو، كە هەموومان بە بەردەوامی دەمانبینی كاری نوێیان هەبوو، بە تایبەتی كارەكانی هونەرمەندی هەمیشە لەیادو كۆچكردوو حوسێن میسری كە رەمەزانان دەبوونە میوانمان و ماندوویەتی رۆژویان لەبیر دەبردینەوە.

وەلێ بەداخەوە ئەمساڵ دەبینین كوردسات وەكو جاران نییەو درامایەكی ئاوا سەرنجڕاكێشی نییە بینەر بۆ خۆی پەلكێش بكا، بەڵكو زۆر لەوە خەتەرتر ئەوەیە كەناڵەكان هانای بۆ درامای دۆبلاژكراو دەبەن، ئەگەرچی دۆبلاژەكەی زۆر جوان و رێك و پێكە، بەڵام ئەوە منی بینەرم داوای درامای جوانی وەكو "گەڕان بەدوای سێبەرەكان، وەسیەتنامە، ژیلەمۆ، رەشەی پۆلیس، خۆرنەوازان، حەسەنە فەنی..." دەكەم، جا بۆ ناهەقم دەگرن، خۆ ئێوە فێری ئەو كلتوورەتان كردم.

درێژه‌ی بابه‌ت

"دەوڵەمەندە دیندار و لەخوا(نە)ترسەكان"

بەپێی هەواڵێك كە لە زۆر جێگا بڵاوكرایەوە، چل ملیۆنێری ئەمەریكایی، بڕیاریاندا نیوەی سەروەتی خۆیان بۆ كاری خێرخوازی ببەخشن، هیچ هۆكارێك شك نابەم كە بەهۆیەوە ئەم برادەرانە ئەو هەموو سەروەتەیان بەخشیبێ جگە لە ویژدانی خۆیان، ئەوان بەوە پێگەی كۆمەڵایەتییان بەرزنابێتەوە، چونكە ئەگەر ئەو هەموو ماڵ و سەروەتەیان هەبێ، خۆیان پێگەی كۆمەڵایەتییان بەرزە، بە تایبەتیش لە وڵاتێكی وەكو ئەمەریكا كە (دەوڵەمەندی) كاریگەری زۆری لەسەر دیاركریكردنی پێگەی كەسایەتی مرۆڤەكان هەیە و لە زۆربەی وڵاتانی دیكەی دنیاش هەر وایە، لەبەر خاتری مانگی رەمەزانیش بەخێر ئەو هەموو پارەیان نەبەخشیوە، چونكە باوەڕ ناكەم ئەوان بەو مەفهومەی لای خۆمان بڕوایان بە (خێركردن) هەبێت، تەنها بیرم بۆ ئەوە دەچێت كە وەكو كارێكی مرۆیی ئەنجامیاندابێ و بە ویژدانی خۆیان وایان كردبێ، لەكاتێكدا لە هەموو دنیا پارە زۆر خۆشەویستە و كەسێك زۆر بەسەر دەروونی خۆیدا زاڵ نەبێ، ناتوانێ پارە ببەخشێ، ئینجا چ پارەیەكیش؟! نیوەی پارەی كەسێكی ملیۆنێر!!